เมื่อเร็วๆนี้ มีการพูดกันมากถึงนโยบายการปราบปรามพ่อค้ายาเสพติดของรัฐบาล
ที่อาจจะนำมาซึ่งการวิสามั­ญผู้บริสุทธิ์ หลายคนต่างถกเถียง แสดงความเห็น
ให้ทรรศนะว่าเป็นการสมควรหรือเกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนขึ้นหรือไม่ ซึ่งก็ถือ
ได้ว่าเป็นสิทธิ เสรีภาพของประชาชนในการวิพากษ์วิจารณ์ และยังเป็นการตรวจสอบ
การใช้อำนาจของรัฐอีกทางหนึ่งด้วย อย่างไรก็ดี ในการกระทำใดๆก็ตาม มีหลาย
ครั้งที่เราไม่สามารถจะตัดสินหรือบอกลงไปว่าสิ่งนั้นถูกหรือผิด ดีหรือไม่ดีโดยการ
พิจารณาจากการกระทำนั้นๆ แต่อย่างเดียว สิ่งหนึ่งที่ผู้เขียนเห็นว่าจำเป็นและสำคัญ­
กว่าแต่มักจะถูกละเลยไปคือ การยกประเด็นของตัวปัญ­หาต้นตอแล้วนำมาวิเคราะห์
เพื่อให้เห็นถึงข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น ซึ่งจะนำเราไปสู่ข้อสรุปที่เป็นจริงและน่าเชื่อถือได้
สำหรับปั­ญหายาเสพติดในประเทศไทยนั้น ผู้เขียนคิดว่า ตัวปั­ญหาที่เกิดขึ้นมี 3 ประการ
ดังต่อไปนี้

ประการแรก เจ้าหน้าที่ตำรวจ
การปราบปรามในอดีตที่ไม่ได้ผล การล้มเหลวครั้งแล้วครั้งเล่าในการจับกุม การไม่
สามารถขจัดยาเสพติดให้สิ้นซากหรือแค่เพียงบรรเทาให้เบาบางลงได้นั้น ล้วนมา
จากการมีตำรวจและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องที่ไร้ความสามารถ ขาดประสิทธิภาพ หรือ
ที่เลวไปกว่านั้นก็คือเป็นผู้กระทำการทุจริตเสียเอง ซึ่งหากเป็นเช่นนี้แล้ว คงไม่ต้อง
พูดถึงเรื่องการขจัด กำจัดหรือแม้แต่ป้องกันและปราบปรามว่าจะเป็นไปได้มากน้อย
แค่ไหนอย่างไร

ประการที่สอง การไม่เท่าทันของกฎหมายหรือกระบวนการยุติธรรมรวมถึงอุปกรณ์
เครื่องไม้เครื่องมือที่ไม่เพียงพอหรือล้าสมัย
การมีกฎ ระเบียบต่างๆหรือรายละเอียดปลีกย่อยในกระบวนการปฏิบัติงานที่ไม่เหมาะสม
รวมถึงการขาดแคลนอาวุธยุทโธปกรณ์ที่เพียงพอและทันสมัยในการสืบ ติดตาม จับกุม
ผู้กระทำความผิด ทำให้ขาดประสิทธิภาพในการนำมาใช้จริงในทางปฏิบัติ เช่น ในอดีต
การตรวจค้น จับกุมไม่สามารถกระทำได้ทันที หากปราศจากหมายตรวจหรือหมายจับ
จากศาล เช่นนี้แล้วผู้ร้ายก็สามารถหนีรอดได้ทุกครั้งไป รวมถึงการไม่เด็ดขาดรุนแรงใน
การลงโทษ ที่จะทำให้ผู้กระทำความผิดเกิดความเกรงกลัวและเห็นผลร้ายที่จะตามมา
ในทางตรงข้ามหลายคนมองว่า ทำแล้วรวย หาเงินง่าย รายได้ดี

ประการสุดท้าย การขาดความสม่ำเสมอ มุ่งมั่น จริงจัง ขาดการต่อเนื่องของการ
วางแผนและปฏิบัติงานในระยะยาว
ปัญ­หาข้อนี้ อันที่จริงเป็นปัญ­หาที่มีอยู่ได้ทั่วไปในทุกกิจกรรม ที่ผ่านมาสิ่งที่เกิดขึ้นดูเหมือน
จะเป็นเพียงแค่การรณรงค์ต่อต้านเช่น การจัดคอนเสิร์ต การจัดงานการกุศล เดิน วิ่ง
การโฆษณากล่าวโทษของยาเสพติด ซึ่งเหมือนจะเป็นพียงแค่ลมที่ผ่านมาแล้วก็ผ่านไป
เมื่อมีการรณรงค์อีกก็จะเกิดความคึกคักสักระยะหนึ่งแล้วก็จะจืดจางหายไป

นโยบายการประกาศสงครามต่อต้านยาเสพติด การแสดงความเอาจริงเอาจังของรัฐบาลถือ
ได้ว่าประสบความสำเร็จในแง่ของการดึงดูดความสนใจและการได้รับความชื่นชมจาก
ประชาชนมากพอสมควร ความนิยมชมชอบที่มีอยู่ในนโยบายนี้ กอปรกับความเกลียดชัง
ในตัวผู้ค้าหรือผู้กระทำความผิด บางครั้งมีมากเสียจนทำให้เราลืมนึก มิได้แยกแยะ พิจารณา
ข้อเท็จจริงและตัดสินปัญ­หาอย่างยุติธรรม ถูกต้องและเหมาะสม สิ่งหนึ่งที่เป็นเรื่องน่ากลัว
แต่กลับถูกบิดเบือนจนกลายเป็นเรื่องธรรมดาไปคือ การที่เราตั้งตนเองเป็นผู้พิพากษาชีวิต
คนอื่น แม้ว่าคนๆหนึ่งสมควรตายอย่างมากที่สุดเพียงใด การตัดสินควรเป็นไปตามข้อตกลง
ร่วมกันที่มีอยู่ เช่นกฎหมายหรืออยู่บนรากฐานของศีลธรรม มโนธรรมที่จะพึงมีในแต่ละสังคม
(ทั้งนี้อาจมีข้อโต้แย้งว่าถ้าทำเช่นนั้นแล้วเป็นการชักช้าไม่ทันการ หากจะพูดกันอย่างนี้แล้วมัน
ก็จะเป็นคนละเรื่องมิใช่หรือ? คือต้องไปปรับปรุงแก้ไข กฎหมายทำให้เหมาะสมหรือมิฉะนั้นก็
ยกเลิกไปเสีย) การวิสามัญ­ที่เกิดขึ้นและเป็นข่าวกันอยู่นี้ มิได้ถูกใช้ในฐานะที่เป็นทางเลือก
สุดท้ายที่จำเป็น หรือการป้องกันตัวและหลีกเลี่ยงมิได้ แต่ในทางตรงข้ามโดยสิ้นเชิงมันกลับ
ถูกนำมาเป็นตัวเลือกอันดับแรก หรือใช้เป็นข้ออ้างใดๆก็ตามเพราะถือว่าง่ายสุด จบชีวิตคือ
จบคดี สิ่งเหล่านี้ล้วนแต่แสดงให้เห็นถึงความล้มเหลว ไร้ความสามารถของตำรวจไทยและ
องค์กรที่รับผิดชอบ คงจะไม่ผิดหากจะกล่าวว่ารัฐบาลใช้ “วิสามัญ­” เป็น double meaning
เพราะสิ่งที่ปรากฏอยู่นั้น ถือเป็นเรื่องของ “คนฆ่าคน” โดยที่คนๆหนึ่งอยู่ในสถานะ
“นักล่าหรือผู้ฆ่า” และอีกคนอยู่ในฐานะ “เหยื่อที่จะถูกตามล่า” ได้อย่างชอบธรรม หากเปรียบ
เป็นเกมกีฬาแล้ว พวกที่เห็นด้วยกับการวิสามั­ญเช่นนี้ก็จะเป็นผู้สนับสนุนทีม “นักล่าหรือผู้ฆ่า”
ที่สำคั­ญ “ผู้ฆ่า” นี้ดูเหมือนจะไม่มีความผิดเพราะได้ทำไปตามหน้าที่ สุดท้าย “กฎหมาย”
ก็ได้ถูกลบเลือนไปในชั่วพริบตา ซึ่งก็แน่นอนหากเป็นเพียงมนุษย์ ธรรมดาคงจะทำไม่ได้
ยกเว้นแต่ท่านเป็น “เทวดา”